پیشگیری 
Skip Navigation Links
    باز هم می شنوم بوی گرفتاری خویش
  • +تلاش روز افزون اين مجموعه هدايت مراجعين خود به سمت سلامتي است.
  • +پيشگيري همواره آسان تر و ارزان تر از درمان است.
  • +به سايت دفتر پژوهشي طب پيشگيري(نسيم دانش) خوش آمديد.
در این بخش شما می توانید اطلاعاتی نظیر دانستنیها و اطلاعات مفید در زمینه پزشکی و ... کسب نمایید
تعداد مطالب و دانستنیهای موجود در آرشیو :   تعداد بازدید این مقاله  3220

جستجوی متن بر اساس كلمات كلیدی :      
بازگشت

رنگ جوتن

موضوع مقاله : نور جان بخش خورشيد و ويتامين دي :

شرح :  

نور جان بخش خورشيد

و

ويتامين D

 

 

 

دفتر پژوهشي طب پيشگيري

مرکز مشاوره تغذيه سلولي و طب ضد پيري

 (تغذيه طب تغذيه - طب ارتومولکولار)

 

 

تهران- خيابان آفريقا- خيابان شهيد عاطفي شرقي شماره 48 طبقه اول- واحد 1

تلفن: 22051244 22058193         فاکس: 22051268

 

sharifi@consultant.com

www.pishgiri.com

www.facebook.com/pishgiri

 



از اثرات حيات بخش نور خورشيد چه مي دانيم ؟ بخشي از پژوهش هاي دکتر مايکل هوليک ونظرات وي را به طور خلاصه درزير مي خوانيد.

اين دانشمند امريکايي به مدت 13 سال رياست بخش غدد و ديابت و تغذيه را در مرکز پزشکي دانشگاه بوستون بعهده داشته و پژوهش هاي متعددي را رهبري کرده است و لذا اطلاعات دقيق و علمي ارائه مي­کند. 

او اولين دانشمندي بود که کشف کرد آنچه به عنوان ويتامين D در خون گردش
مي­کند 25- هيدروکسي ويتامين
D3 است و لذا آن را به عنوان مهمترين ويتامين استخوان ساز معرفي نمود. (25-Hydroxy Vitamin D3) و همين فرم ازويتامين D است که امروزه در آزمايشگاه هاي سراسر جهان اندازه گيري مي شود و ميزان آن بر اساس نانوگرم در هر ميلي ليتر خون تعريف مي شود.

يادمان باشد وقتي يک گرم را به يک مليون بار تقسيم کنيم هر قسمت مي­شود يک ميکروگرم و وقتي هر ميکروگرم را هزار بار کوچک کنيم مي­شود يک نانوگرم و بدن نياز به 50 تا 70 نانوگرم در هر ميلي ليتر خون دارد و اگرمتوسط موجودي خون بدن را 5 ليتر يا 5000 گرم فرض کنيم يا 5000000 ميلي گرم لذا موجودي ويتامين D3 درکل خون بدن 000/000/250 =000/000/5 × 50 نانو گرم يا 250 ميلي گرم است.

کار مهم تر دکتر هوليک پژوهش در زمينه نحوه توليد ويتامين D3 در پوست و در اثر تابش نور خورشيد است. عواملي که او در اين پژوهش مد نظر قرار داده عبارتند از :

زمان تابش نور خورشيد ، فصل ، عرض جغرافيائي ، رنگ پوست ، وزن بدن ، مدت تابش نور بر بدن.


نور خورشيد و سلامتي

بسياري از متخصصين پوست تا همين اواخر اعتقاد داشتند که تابش مستقيم نور خورشيد روي پوست منجر به تخريب پوست و سرطان مي شود.

در نتيجه  اين باور مصرف خوراکي ويتامين D بيشتر تبليغ شد و مکمل هاي زيادي در اين رابطه توليد و به بازار عرضه گرديده و هنوز هم عرضه مي شود.

اما بايد توجه داشت که تابش نور خورشيد روي پوست فعل و انفعالات بيوشيميايي زيادي را باعث مي شود که نه تنها منجر به توليد ويتامينD ميگردد، بلکه در اثر تابش نور خورشيد هورمون اندورفين به ويژه نوع بتا اندورفين توليد ميشود که احساس بهتري درانسان ايجاد ميکند.

علاوه بر آن دراثر تابش نور خورشيد ، ‌اکسيد ازت توليد مي شود که باعث گشادي عروق شده و فشار خون را پائين مي آورد و بسياري مواد شيميائي ديگر که هيچگاه در اثر خوردن ويتامين D ايجاد نمي شوند.

علت اعتقاد پزشکان متخصص پوست به اينکه تابش نور خورشيد ممکن است باعث ايجاد سرطان پوست شود وجود اشعة زيانبار گاما ، ماوراء بنفش و برخي اشعه هاي ديگر است ولي امروزه با پيشرفت علم اثبات شده که بيشتر اين تشعشعات توسط اتمسفر دور کره زمين جذب مي شود و نوري که بدن مي رسد حداقل اشعه مضر را داراست ضمن اينکه مدت تماس با اشعه خورشيد به منظور تأمين ويتامين D کوتاه است و معمولاً نيم ساعت تماس مستقيم درروز براي توليد ويتامين D مورد نياز بدن براي يکروز کفايت دارد.


فرق بين نور ماوراء‌بنفش معروف به A و

دو نوع نور ماوراء بنفش از سوي خورشيد به زمين مير سد که يکي ماوراء بنفش A يا UVA و ديگري ماوراء بنفش B يا UVB ناميده ميشوند. نوع B داراي طول موج کمتري است ولي انرژي بيشتري دارد نسبت به ماوراء بنفش UVA. نکته جالب اينجاست که از ماوراء بنفش A با وجود انرژي کمتر ولي بيشتر به درون بدن انسان نفوذ مي­کند يعني به عمق بيشتري نفوذ مي کند دليل اين امر هم اينست که نور ماوراء بنفش B يا UVB توسط پروتئين هاي DNA وRNA در لايه هاي بيروني پوست جذب مي شود و امکان نفوذ عميق تر از اين نور گرفته مي شود.

از طرف ديگر نور ماوراء بنفش نوع A يا UVA در سطح جذب نمي شود بلکه به لايه هاي عميق تر نفوذ مي کند و باعث تخريب پوست مي شود. نحوه تخريب ايجاد تغييرات در کلاژن پوست است که باعث پيري و چروک پوست مي شود.

وقتي نور خورشيد به پوست ما مي تابد سلول هاي معروف به ملانوسايت به توليد ملانين مي پردازند که به عنوان محافظ طبيعي پوست عمل مي کنند. نور ماوراء بنفش همچنين تخريبي در DNA ايجاد مي کند که توسط آنزيم هاي موجود در پوست ترميم مي شوند و آسيب جدي بوجود نمي آيد.

بنابراين مي بينيد که سيستم دفاعي ما در لايه هاي پوست دفاع لازم را در مقابله بانور خورشيد انجام داده و پوست را محافظت مي کند.


چه زماني براي ساخت ويتامين D بهترين زمان است؟

ساعت10 صبح تا 3 بعداز ظهر بهترين زمان براي ساخت ويتامين D توسط تابش اشعه خورشيد است زيرا در زمان هاي ديگر اثر نور ماوراء بنفش بيشتر تخريبي است تا به مصرف ساخت ويتامين D برسد چه مدت بايد در معرض تابش نور خورشيد قرار داشت؟

مدت زماني که نياز داريم تا پوستمان در اثر تابش نور خورشيد رنگ عوض کند حدود نيم ساعت در نور فراوان است. همين مدت زمان مناسبي براي قدم زدن در آفتاب و يا دراز کشيدن در مقابل نور خورشيد کافي است. دقت کنيد که افراد تيره پوست زمان بيشتر و افراد با رنگ پوست روشن به زمان کمتري نياز دارند.


ميزان مناسب ويتامين D چقدر است ؟

بهترين ميزان ويتامين D بين 50 تا 70 نانوگرم در هر ميلي ليتر خون است و البته تا مرز 100 نانوگرم در هر ميلي ليتر هم کاملاً قابل قبول است اگر دچار بيماري هستيم بهتر است همواره بين 70 تا 100 نانوگرم در ميلي ليتر خون ويتامين D داشته باشيم.

 

اثرات سلامتي بخش ويتامين D

در پژوهش هاي دانشمندان اثبات شده آنهائي که نزديک تر به خط استوا زندگي مي کنند کمتر به بيماري ام-اس (MS) مبتلا مي شوند.

پس نور خورشيد چگونه از بروز بيماري MS جلوگيري مي کند؟ جواب اين سؤال در بالا بودن يا بالا رفتن موجودي ويتامين D در بدن انسان است.

ويتامين D نقش مهمي براي پيشگيري از بروز ديابت نوع 1 دارد که نوعي بيماري خود ايمني است. جالب است بدانيد در بررسي هايي که انجام شده مشخص گرديده کساني که در حوالي خط استوا زندگي مي کنند 15 بار کمتر دچا ديابت نوع 1 مي شوند نسبت به کساني که در مدارات بالاتر زندگي مي کنند.

در بررسي ديگر مشخص شده چنانچه به نوزادان در سال اول زندگي روزي 200 واحد بين المللي ويتامين D داده شود ، 88 درصد کمتر دچار بيماري خوني مي شوند.

نور خورشيد در مورد بيماري هاي التهاب مفاصل نيز نقش ارزنده اي از طريق تأمين ويتامين D بيشتر ايفا مي کند.

وجود حدود 40 نانوگرم ويتامين D در هر ميلي ليتر خون احتمال بروز عفونت دستگاه تنفسي را به شدت کاهش مي دهد.

بررسي هاي متعدد نشان داده که سلول هاي دفاعي ميکروب خوار (ماکروفاژ) از ويتامين D براي کمک به درمان عفونت بهره مند مي شوند و لذا مشخص شده که ويتامين D نقش مهمي در مبارزه با عفونت ايفا مي نمايد.

 

نکته بسيار جالب مورد توجه متخصصين بهداشت و درمان

اخيراً دانشمندان يک ژن خاص را در غده صنوبري (هيپوفيز) کشف کرده اند که آن را (POMC) نام گذاري کرده اند. نام کامل اين ژن Proopiomelanocortin (پرواوپيوملانوکورتين) مي باشد. جالب تر اينکه اين ژن در پوست نيز وجود دارد. وقتي که ما در برابر تشعشع نور خورشيد قرار مي­گيريم ، اين ژن بکار مي افتد و به تنظيم التهاب و عملکرد ايمني مي پردازد.

اين ژن (POMC) هورمون (ACTH) يعني هورمون آدرينوکورتيکو تروپيک(Adrenocorticotropic) توليد مي­کند  اين هورمون به غدد فوق کليوي دستور توليد کورتيزول مي­دهد و کورتيزول سيستم ايمني را متعادل مي­کند و همچنين اگر در جاي جاي بدن عوامل التهابي در کار باشد آن را تنظيم مي کند و به اين ترتيب راز بيماري خود ايمني کمتر با استفاده از نور خورشيد کشف شد و مشخص شد علاوه بر توليد ويتامين D نقش مهم ديگري از نور خورشيد در کار است.


نقش ويتامين D در سرطان

ويتامين D در پوست توليد مي شود و در کبد به 25 هيدروکسي ويتامين D تبديل مي شود که اين فرم از ويتامين D  در خون گردش مي­کند. (25 –Hydroxy Vitamin D) اين فرم از ويتامين D آنگاه به کليه ها رفته و به 25/1 هيدروکسي ويتامين D تبديل مي شود. (1/25 –Hydroxy Vitamin D) .

از طرف ديگر مدتهاست دانشمندان مي دانند که روده کوچک ، استخوانها و کليه ها داراي گيرنده هاي ويتامين D مي باشند و نقش اساسي در سوخت و ساز کلسيم ايفا مي نمايند.

اين گيرنده هاي ويتامين D هستند که جذب کلسيم را تسهيل کرده و دفع آن را از کليه ها جلوگيري مي نمايند.

مدتي بعد دانشمندان دريافتند که گيرنده هاي ويتامين D نه تنها در روده کوچک، استخوانها و کليه ها وجود دارند ، بلکه در رود? بزرگ ، پروستات ، سينه ها ، قلب ، عروق و مغز و بسياري از اندامهاي ديگر بدن نيز وجود دارند و بعد اين سؤال بزرگ پيش آمد که واقعاً نقش ويتامين D در سراسر بدن چيست؟

پس از بررسي هاي بسيار بالاخره مشخص شد که ويتامين D نقش مهم ضد سرطاني در بدن ايفا مي کند. يعني از تغييرات بدخيم سلولي جلوگيري مي کند.

در سال 1979 دکتر توشيوسودا (Toshio Suda)  يک سلول خون سرطاني شده را که گيرنده ويتامين D داشت در معرض تماس با ويتامين D قرار داد و با کمال تعجب مشاهده کرد که سلول بدخيم (سرطاني شده) پس از جذب ويتامين D تبديل به يک سلول عادي شد.

از نتيجه اين آزمايش مشخص گرديد که چرا نور خورشيد براي افراد مبتلا به سرطان اثر شفابخش دارد.

بالاخره مشخص گرديد که ميزان کافي ويتامين D مثلاً 50 نانوگرم در هر ميلي ليتر خون به فعال شدن بيش از 2000 ژن در بدن کمک مي کند و در نتيجه بيش از 80 فعل و انفعال بيوشيميائي در شرايط مطلوب انجام مي شوند که منجر مي شوند به :

-         ترميم مطلوب DNA

-         فعال کردن ويژگي آنتي اکسيداني بدن

-         تنظيم تقسيم و تکثير سلولي

-         بهبود سيستم دفاعي


اثر ويتامين D بر روي سلسله اعصاب

نقش ويتامين D در انتقال پيام هاي عصبي بسيار مهم است و لذا وقتي ما با کمبود ويتامين D سر و کار داريم يعني ميزان آن در خون از 20 نانوگرم در هر ميلي ليتر خون پائين تر است اختلالات عصبي به شرح زير بروز مي کند :

-         افت شناخت و آگاهي نسبت به محيط اطراف

-         زمينه سازي بروز بيماري آلزايمر

-         بالا رفتن ريسک اسکيزوفرنيا

-         بروز بيماري پارکينسون

-         سکته مغزي

-         صرع و غش

-         افسردگي


نقش مهم تر نور خورشيد

نور خورشيد علاوه بر توليد ويتامين D نقش مهم تنظيم کننده ريتم 24 ساعته زندگي انسان را به عهده دارد به گونه اي که عليه افسردگي فصلي و غير فصلي عمل مي نمايد.

وقتي ما در مقابل نور خورشيد قرار مي گيريم احساس نشاط و اميد بيشتري پيدا مي کنيم. علت اين امر اين است که تابش اشعه ماوراء بنفش به سلول هاي پوستي کمک مي کند که هورمون شادي آفرين آندورفين ترشح کنند.

نور خورشيد به توليد اکسيد ازت کمک مي کند و اين ماده به گشاد شدن عروق مي انجامد و در نتيجه فشار خون را کاهش مي دهد.

اکسيد ازت هم چنين در موارد زير نقش ايفا مي کند.

-         به توليد رنگ دانه هاي پوست کمک مي کند.

-         به تنظيم عملکرد سيستم ايمني کمک مي کند.

-         به زود ترميم شدن و خوب شدن زخم ها کمک مي کند.

-         ضد ويروس و باکتري عمل مي کند.

-    به هموگلوبين خون کمک مي کند تا مقدار ناچيزي مونوکسيد کربن توليد کنند بطوريکه اين مقدار ناچيز اثرات کاهش فشار خون و گشاد کردن عروق را دارند.


ساير اثرات مفيد نور خورشيد

اگر به طيف نور خورشيد که بر ما مي تابد نگاه کنيم مي بينيم که اشعه ماوراء بنفش (UVB) مسئول توليد ويتامين D  و اشعه A يا (UVA)  مسئوليت تنظيم سيستم ايمني را بر عهده دارند و در عين حال هر دو اشعه کمک به توليد بتا اندورفين در پوست مي کنند که احساس نشاط و شادي به انسان دست مي دهد.

تابش اشعه خورشيد مستقيم روي بدن لخت هم اکسيد ازت توليد مي کند و هم مونوکسيد کربن که هر دوي اينها عروق را گشاد مي کنند و فشار خون را کاهش مي دهند ، به بهبودي زخم کمک مي کند ، و به رفع عفونت منجر مي شود. طول موج آبي از ميان طيف نوري خورشيد ويژگي قوي ضد افسردگي دارد.


آيا مي توان از غذا ويتامين D کافي دريافت نمود ؟

انجمن غدد امريکا مقرراتي براي تأمين ويتامين D تدوين نموده که از اين قرار است :

-         نوزاد تا يکسالگي بين 400 تا 1000 واحد بين المللي در روز ويتامين D

-         براي کودکان يک سال تا نوجوانان 18 ساله روزي 1000 تا 1500 واحد بين المللي ويتامين D

-         براي بزرگسالان روزي 1500 تا 2000 واحد بين المللي ضروري است

اين مقادير ويتامين D از طريق غذا قابل تأمين نيست  و لذا آفتاب گرفتن ، در آفتاب راه رفتن و در جائي که امکان دارد بدن لخت خود را در معرض آفتاب قرار دادن براي تأمين ويتامين D مورد نياز ضروري است.

بنابراين خوردن روزانه تخم مرغ با کره حيواني مثلاً به عنوان صبحانه قدم اول براي تأمين ويتامين D و کلسترول مورد نياز بدن است. هنگامي که غذاي حاوي کلسترول خورده باشيم آنگاه در معرض تابش نور خورشيد قرار بگيريم ويتامين D بيشتري توليد مي شود.

دفتر پژوهشي طب پيشگيري با انجام يک تست هزار سؤالي کمبودهاي اکثر ويتامين ها و مواد معدني را مشخص مي نمايد و از جمله کمبود ويتامين D مشخص مي شود . علاوه بر آن در آزمايش خون و ادرار پيشنهادي دفتر پژوهشي ميزان ويتامين D بر حسب نانوگرم در هر ميلي ليتر خون درخواست مي شود و اين دو نتيجه به روشني وضعيت ويتامين D بدن فرد را نشان مي دهد. در اين حالت ممکن است پزشک علاوه بر تغذيه مناسب و قدم زدن در نور آفتاب براي جبران کمبودهاي شديد از مکمل غذايي ويتامين D3 استفاده نمايد.

پيشنهاد مي شود سطح ويتامين D خود را در مرداد ماه و ديماه هر سال اندازه گيري کنيد تا پزشک متخصص طب ارتومولکولار بتواند پيشنهادات لازم ارائه نمايد.

بهترين حالت اين است که سطح ويتامين D ما از 40 نانوگرم در هر ميلي ليتر خون کمتر نشود محدوده بالاي آن به راحتي مي تواند تا 100 نانوگرم در هر ليتر نيز افزايش يابد ضمن اينکه عدد 70 بسيار مطلوبست.

 

نقش ويتامين D در پيشگيري از بيماري

در پژوهش هاي گسترده ثابت شده که ويتامين D نقش بسيار مهمي در پيشگيري از اکثر بيماري ها ايفا مي نمايد. ويتامين D در پيشگيري از انواع و اقسام سرطان نيز نقش مهمي دارد و به ويژه در جلوگيري از بروز سرطانهاي لوز المعده ، ريه ، تخمدان ، پروستات و پوست که جزو سرطان هاي

خطرناک به حساب مي آيند ويتامين D به ميزان 70 تا 100 نانوگرم در هر ميلي ليتر خون يک ضرورت است.

 


 

فهرست منابع :

1- New Indian Express August 31, 2015

2-International Journal of Rheumatic Diseases

3-Rheumatoid Arthritis News August 24, 2015

4- Greenmedinfo.com Multiple Sclerosis

5-Endocrine Today May 28,2015

6- Clinical and Experimental Allergy May 3015

7-Lung Disease News September 3, 2015

 

                                                         

«پيشگيري همواره آسان تر و ارزان تر از درمان است.»





دکتر محمدمهدي شريفي (RNCP-ROHP)

مشاور بين المللي تغذيه

عضو سازمان بين المللي مشاورين تغذيه در کانادا (IONC)

مدير دفتر پژوهشي طب پيشگيري در ايران




مطالب مرتبط با این مقاله
طـــــــراحی و پیاده سازی وب سایت شرکت نرم افزاری بهپردازان