پیشگیری 
Skip Navigation Links
    باز هم می شنوم بوی گرفتاری خویش
  • +تلاش روز افزون اين مجموعه هدايت مراجعين خود به سمت سلامتي است.
  • +پيشگيري همواره آسان تر و ارزان تر از درمان است.
  • +به سايت دفتر پژوهشي طب پيشگيري(نسيم دانش) خوش آمديد.
در این بخش شما می توانید اطلاعاتی نظیر دانستنیها و اطلاعات مفید در زمینه پزشکی و ... کسب نمایید
تعداد مطالب و دانستنیهای موجود در آرشیو :   تعداد بازدید این مقاله  3454

جستجوی متن بر اساس كلمات كلیدی :      
بازگشت

رنگ جوتن

موضوع مقاله : شير مادر :

شرح :

شيـر مـادر

 

 

 

دفتر پژوهشي طب پيشگيري

مرکز مشاوره تغذيه سلولي و طب ضد پيري

 (تغذيه طب تغذيه - طب ارتومولکولار)

 

 

تهران- خيابان آفريقا- خيابان شهيد عاطفي شرقي شماره 48 طبقه اول- واحد 1

تلفن: 22051244 22058193         فاکس: 22051268

 

sharifi@consultant.com

www.pishgiri.com

www.facebook.com/pishgiri

 


بر خلاف آنچه کمپاني هاي توليد کننده شير خشک براي کودکان تبليغ مي کنند شير مادر بهترين غذا براي رشد نوزاد و زمينه ساز رشد سالم کودک است. شير مادر نه تنها براي کودک بلکه براي مادر نيز سلامتي در بر دارد زيرا به تعادل هورموني مادر کمک نموده و فرآيند توليد شير در بدن مادر را بحالت طبيعي در مي آورد.

مکيدن پستان مادر توسط نوزاد به شکل گيري حفره دهاني، اندام ها و آرواره هاي نوزاد کمک اساسي مي نمايد بطوري که از بسياري از اختلالات مانند خرناس کشيدن و يا اختلالات تنفسي در خواب پيشگيري مي شود.


شير مادر يک غذاي کامل است

کولوستروم که در فارسي آغوز ناميده مي شود و به محض تولد بچه از پستان مادر ترشح مي شود داراي چربي کمتر و کربوهيدرات و پروتئين بيشتري است و بسادگي در دستگاه گوارش نوزاد هضم و جذب مي شود و علاوه بر تأمين نياز غذايي کودک سيستم ايمني نوزاد را نيز تقويت مي کند.

شيري که در چند روز اول تولد بچه از سينه مادر ترشح مي شود داراي حدود 5 درصد چربي است ولي مقادير قابل توجهي مواد مغذي و ويتامين از جمله سديم ، پتاسيم، کلسيم ، منيزيم ، فسفر و ويتامين هاي E , C , A دارد.

دو اسيد چرب ضروري مانند امگا 3 و امگا6 به ميزان فراواني در شير مادر وجود دارد که براي رشد مطلوب مغز و سلسله اعصاب نوزاد بسيار حياتي است.

کربوهيدرات مهم مورد نياز نوزاد لاکتوز نام دارد که به ميزان کافي در شير مادر وجود دارد و بدون وقفه در 24 ساعت انرژي مورد نياز کودک را فراهم مي کند.

جالب اينکه حدود 150 نوع کربوهيدرات از نوع اوليگوساخاريد در شير مادر وجود دارد که قسمتي از آنها براي انرژي مورد نياز بوده و بخش عمده اي توسط دستگاه گوارش نوزاد هضم و جذب
نمي شود و فقط به مصرف تغذيه ميکروب هاي مفيد روده نوزاد مي رسد که دستگاه گوارش نوزاد را سالم و فعال نگه مي‌دارد.

اين ميکروب هاي مفيد نيز به ميزان بسيار زيادي در شير مادر وجود دارند که ماموريت آنها سالم نگهداشتن دستگاه گوارش کودک است مانند آنچه در دفتر پژوهشي طب پيشگيري به افراد توصيه مي شود از جمله ترشي ، شوري، ماست ، پروبيوتيک و ساير ترکيبات تخميري که کارشان سالم سازي دستگاه گوارش بزرگسالان است.

ما ضرورتاً گاهي از ترکيبات پروبيوتيکي که به شکل مکمل غذايي در بازار عرضه مي شود نيز استفاده مي کنيم.

شير مادر علاوه بر ميکروب هاي مفيد داراي عوامل ديگري است که از رشد باکتري هاي غير مفيد در رودة نوازد پيشگيري مي کند.

عنصر مهم ديگري که در شير مادر وجود دارد و براي ساختار سلسله اعصاب بچه حياتي است کلسترول است که در بسياري از شير خشک هاي توليدي براي بچه ها وجود ندارد.


شير مادر ايمني طبيعي بچه را تأمين مي کند

آنچه از طريق شير مادر به بچه مي رسد فقط ويتامين، مواد معدني، پروتئين وچربي نيست بلکه آنتي بادي و مولکول هاي ويژه ايمني نيز از طريق شير مادر به بچه مي رسد بگونه اي که بچه نيز در مقابل بيماري هايي که مادر در مقابل آنها ايمني دارد، ايمن مي شود. درست به همين دليل است که بچه هايي که از شير مادر تغذيه مي کنند نسبت به بچه هايي که از شير خشک هاي مخصوص بچه ها استفاده مي کنند به دفعات کمتري سرما مي خورند يا دچار عفوت گوش و گلو مي شوند.

بچه هاي تغذيه شده با شير مادر همچنين در مقابل عفونت هاي دستگاه تنفسي ، معده، و روده ها نسبت به بچه هاي ديگر مقاوم ترند.

شير مادر حاوي هورمون رشد است و اين هورمون رشد به ميزان و ويژگي هايي است که دستگاه گوارش و مغز بچه را رشد داده و درک احساسي و رشد اجتماعي بچه را تضمين مي کند

توجه داشته باشيد هورمون رشد موجود در شير گاو براي رشد گوساله مناسب است و اين خود دليل ديگري براي پرهيز از نوشيدن شير گاو توسط انسان است.

در پژوهش هاي دانشمندان ثابت شده که هورمون رشد موجود در شير مادر از چاقي مفرط و از بروز ديابت نوع 2 در آينده بچه پيشگيري مي کند.


شير و چاقي کودکان

تاکنون تصور مي شد که کودکاني که از مادران چاق متولد مي شوند در خطر چاقي هاي مفرط در نوجوانان و بعد از آن قرار دارند. اما اکنون پژوهشهاي دانشمندان نشان داده که عامل مهمتر ترکيب شير مادر است و به قندهاي پيچيده معروف به اوليگو ساخاريد ها ارتباط دارد.

دقت شود که وجود قند از نوع اوليگو ساخاريد صرفاً ويژه شير مادر است و در شير خشک ويژه بچه ها وجود ندارد و به جاي آن در توليد غذاي کودک از شير ه هاي گياهي و شکر استفاده مي شود که داراي مقادير قابل توجهي فروکتوز مي باشند.

فروکتوز به هيچ روي اثرات مفيد لاکتوز و اوليگو ساخاريد ها را ندارد و برعکس باعث اختلالات سوخت و سازي متعددي مي شود.



مهم :

اخيراً دانشمندان کشف کرده اند که وجود فروکتوز در غذاي کودکان و نيز در بيشتر غذاهاي آماده و فرآوري شده علت عمده بروز ديابت نوع 2 مي‌باشد که اکنون در سراسر جهان به يک مشکل اساسي تبديل شده است.

 

 
 

 

 

 

 

 

 


شير مادر از کوري نوزاد جلوگيري مي کند

طبق آمارهاي موجودازميان نوزادان زودرس که زودتر از 9 ماه به دنيا مي­آيند حدود 5000 نوزاد در سراسرجهان بدلايلي دچار کوري مي­شوند.علت اين بيماريROPيا (Retinopathy of Prematurity) نامگذاري شده است.

نوزاداني که از شير مادر تغذيه نموند 90 درصد کمتر به اين بيماري دچار شدند.

علاوه بر اين شير مادر در نوزادن زودرس از بيماري هاي زير هم جلوگيري مي کند:

-        بيماري حاد گوارشي معروف به (Nectrotizing Enterocolitis)

-        عفونت خوني

-        بيماري ريوي

 

مادران شير ده

ساده ترين منافع شير مادر براي مادر اينست که مادر در دوران شيردهي وزن اضافي را که در دوران بارداري بدست آورده از دست مي دهد و به وزن عادي خود مي رسد بدون اينکه رژيم غذايي خاصي را اجرا نمايد.

 

اما منافع شيردهي براي مادران بسيار فراتر از اينست که بشرح زير مي باشد:

-        کاهش احتمال مبتلا شدن به بيماري هاي قلبي وعروقي

-        افزايش ويژگي هاي مادرانه به دليل توليد بيشتر هورمون اکسي توسين (Oxytocin)

-        کاهش احتمال بارداري در زمان شيردهي زيرا شيردهي تخمک گذاري را به تأخير مي اندازد.

-        کاهش قند خون در نتيجه کاهش خطر ابتلا به ديابت

-        کاهش خطر تبديل ديابت بارداري به ديابت ماندگار نوع 2

-        کاهش خطر بروز سرطان رحم ، تخمدان و سينه

-        کاهش خطر بروز اختلالات سوخت و ساز (Metabolic Syndrome)

 

شيردهي و حمايت تغذيه اي

اکثريت بانوان بعد از زايمان به ميزان کافي شير توليد مي­کنند و هر چه نوزاد بيشتر شير بخورد شير بيشتري هم در سينه مادران توليد مي شود.

در اين دوران مادران نياز به مکمل و دارو ندارند و بايستي به ميزان زيادي آب بنوشند و طبق برنامه گروه خوني خود که در کتاب (بايدها و نبايدهاي تغذيه سالم) آمده و نيز با رعايت پرهيزها و تأکيدهاي غذايي که در کتاب (تغذيه بارداري و نوزاد) ذکر گرديده تغذيه کنند.

مادران توجه کنند که به محض زايمان بايستي سينه خود را در دهان بچه قرار دهند زيرا بچه بطور غريزي قدرت مکندگي بالايي دارد. در ابتداي شيردهي آنچه نوزاد از سينه مادر مي مکد غليظ و زرد رنگ و بسيار مغذي و داراي عناصر ايمني است و بمرور که شير دهي ادامه پيدا مي کند شير مادر رقيق تر شده و رنگ روشنتري پيدا مي کند.

نوزادان در اين مرحله اول هر دو ساعت نياز به شير خوردن دارند و مدت شيرگيري از هر پستان حدود 15 دقيقه مناسب است.

يعني استمرار شيردهي است که توليد شير مادر را افزايش مي دهد و اين به شرطي است که مادر نيز حداقل 6 وعده غذا بخورد و غذايش داراي تنوع بالا باشد و بويژه چربي خوب و پروتيئن مرغوب و کربوهيدرات از همه انواع آن ميل کند.

 

جايگزين مناسب شير مادر

شير بز که مواد غذايي زير به آن اضافه شده باشد.

2 پيمانه شير بز

1 کپسول باکتري مفيد مناسب نوزاد

2 کپسول امگا 3 ويژه نوزاد

1 قاشق چايخوري روغن آفتابگردان خالص

1 قاشق چايخوري روغن زيتون

1 قاشق چايخوري روغن نارگيل

و علاوه بر اين به ازاء هر 4ماه از سن بچه يک عدد زرده تخم مرغ ارگانيک که در ترکيب بالا خوب مخلوط شود.

اگر شير بز در دسترس نبود از شير خشک هاي موجود ويژه نوزادان استفاده شود و به آن همه مواد غذايي ذکر شده در بالا اضافه شود.

شير خشک هاي آماده کودک فاقد اسيدهاي چرب مهم مانند اسيد آراشيدونيک (AA) و دوکوزاهگزانوئيک (DHA) و لذا افزودن آنچه در بالا ذکر شد به فرمول شير خشک آماده کودکان براي کامل کردن زنجيره غذايي آن اهميت بسيار دارد زيرا مغز انسان بيش از 60 درصد از چربي درست شده که بخشي از اين چربي آراشيدونيک (AA) و دوکوزاهگزانوئيک( DHA) مي باشد.

لازم به توضيح و تذکر است که بهترين راه اينست که بانوان پس از تولد نوزاد آموزش لارم را در مورد نحوه درست  شيردهي در مراکز مربوطه بگذرانند، خوب تغذيه کننده تلاش کنند که تا دو سال به نوزاد خود شير بدهند.

اين ايده آل ترين شرايط است زيرا اگر بانوان از برنامه غذايي گروه خود استفاده کنند و غذاهاي زير را بويژه در برنامه خود بگنجانند داراي شير فراوان و غني خواهند شد.

 

غذاهاي مهم براي بانوان شيرده:

-        روغن هاي خوب مانند روغن حيواني (کرمانشاهي) ، روغن کنجد، روغن زيتون، روغن نارگيل

-        مغزهاي خام مانند تخمه خام آفتابگردان ، تخمه خام کدو، پسته ، بادام ، فندق، بادام هندي

-        شيــر مغــزهاي مختلف بويژه شيــر شاهدانه که طبــق دستــور داده شده در کتــاب (بايدها و نبايدهاي تغذيه سالم) بايستي تهيه شود.

-        گوشت گوسفند ارگانيک ، مرغ ، ماهي، بوقلمون

-         تخم مرغ مرغوب حداقل روزي 3 عدد همراه با کره حيواني

-        انواع و اقسام سبزيجات بويژه سبزيجاتي که در ايران به سبزي خوردن معروف است.

ساير غذاهايي که در کتاب فوق الذکر توضيح داده شده است.

رعايت پرهيزهاي مهم که در کتاب مذکور آمده باعث ميشود شير توليدي در پستان مادر از کيفيت بي نظيري برخوردار شود.

مصرف شير بز و خامه و سرشير گاو نيز براي مادران يک ضرورت است.

خوانندگان عزيز دقت کنند که ذکر اصطلاحات پيچيده مانند (AA) و (DHA) و نظاير نبايستي باعث دلسردي افراد از خواندن مقالات بشود زيرا براي تهيه آنچه داراي اين ترکيبات است کافي است به داروخانه مراجعه کرده و با دکتر داروساز مشاوره نمايند.

 

مجدداً تاکيد مي شود:

براي جايگزيني شير مادر در مورد کساني که بهر دليلي قادر به شير دادن به نوزاد خود نيستند يکي از دو راه انتخاب شود.

1 شير بز يافت شود خريداري ، جوشانده شود بطوري که يک پنجم آب آن کم شود. آنگاه اين شير به کودک داده شود و به ازاء هر 4 ماه از سن نوزاد يک عدد زردة تخم مرغ ارگانيک و يک قاشق چايخوري روغن نارگيل به آن اضافه شود . شير بز داراي فوليک اسيد کمتر و ويتامين B12 ناکافي براي کودکان است و لذا بايستي با مشورت پزشک مکمل مجاز به شير اضافه شود.

2- يکي از شير خشک هاي ويژه نوزادان را که به نوزاد سازگار است با مشورت پزشک کودکان انتخاب و آن را با افزودن آنچه در بالا ذکر شد غني سازي مي کنيم و هر دو ساعت يکبار به نوزاد مي دهيم.

براي کساني که در خارج از ايران زندگي مي کنند و به شير خشک  هاي مختلف دسترسي دارند دو نوع فرمول ويژه نوزادان در بازار وجود دارد که مي تواند بعنوان فرمول پايه مورد استفاده قرار گيرد و آنچه در صفحات پيشين شرح داده شد به اين ها اضافه شود.

يکي از اين ترکيبات ويژه نوزادان نوتراماگان (Nutramagan ) و ديگري آليمنتوم (Alimentum) نام دارند که هر دوي اين محصولات در تاريخ تحرير اين گزارش (ژانويه 2016 مطابق با ديماه 1394) در کشور امريکا بفروش مي رسند.


مهم

دفتر پژوهشي طب پيشگيري شير خشک هاي با پايه سويا را براي نوزادان به هيچ روي حمايت نمي کند و لذا لازم است که از مصرف غذاهاي آماده کودکان که بر پايه شير سويا درست شده اند بشدت پرهيز شود.


خلاصه آنچه گفته شد:

1 . شير مادر کامل ترين غذا براي نوزاد است

2.چنانچه مادر بلافاصله پس از تولد نوزاد شيردهي را طبق اصولي که در بيمارستان به وي  گفته مي شود شروع کند توليد شير بي وقفه ادامه پيدا خواهد کرد.

3- شير مادر همة عناصر لازم را براي رشد مناسب مغز و نخاع و سلسله اعصاب کودک داراست.

4- شير مادر ايمني در مقابل بيماري هاي واگير را به نوزاد منتقل مي نمايد.

5- شير دهي به نوزاد مادران را نسبت به برخي بيماري هاي غير واگير از جمله برخي سرطان ها ايمن مي سازد.

6- جايگزين مناسب شير مادر بايستي با دقت انتخاب شود.

7- تغذيه مادران شير ده از اولويت ويژه اي برخوردار است.

 


«پيشگيري همواره آسان تر و ارزان تر از درمان است.»



 ترجمه و تأليف: دکتر محمدمهدي شريفي (RNCP-ROHP)

مشاور بين المللي تغذيه

عضو سازمان بين المللي مشاورين تغذيه در کانادا (IONC)

مدير دفتر پژوهشي طب پيشگيري در ايران


مطالب مرتبط با این مقاله
طـــــــراحی و پیاده سازی وب سایت شرکت نرم افزاری بهپردازان